Günlük Dokunuş Yazılar

Yetişkinlerde Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Kendiliğinden Geçer mi? Bir Toplumsal Analiz Toplumun nabzını anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, insan bedeninin küçük aksaklıklarını dahi toplumsal yapının büyük aynasında görmeye çalışırım. Çünkü beden, sadece biyolojik bir organizma değil, aynı zamanda toplumun kültürel, duygusal ve normatif kodlarının taşındığı bir zemindir. Yetişkinlerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı gibi görünürde fizyolojik bir sorun, aslında duyguların, rollerin ve ilişkilerin toplumsal örüntüsüne de ayna tutar. Gözyaşı ve Toplum: Duyguların Sosyolojisi Gözyaşı, insanın yalnızca iç dünyasına değil, toplumla olan bağlarına da işaret eder. Gözyaşı kanalı tıkanıklığı bu bağın bir tür kopukluğu gibidir; duygular akar ama görünmez, birikir ama dışa vurulmaz. Tıpkı…

Word Gruplandırma Nasıl Yapılır? Sözcüklerden Güç Haritalarına: Siyaset Biliminin Gözünden Bir Analiz Bir siyaset bilimci için dil, yalnızca iletişimin değil, aynı zamanda iktidarın en incelikli aracıdır. “Word gruplandırma nasıl yapılır?” sorusu, ilk bakışta teknik bir ofis programı meselesi gibi görünür; ancak aslında, kelimelerin ve kavramların nasıl örgütlendiğini, hangi otoritenin hangi anlamlara hükmettiğini sorgulamak için bir fırsattır. Çünkü her kelime, bir düzen fikri taşır; her gruplandırma, bir güç düzenlemesidir. Sözcükleri gruplamak, yalnızca biçimsel bir işlemdir demek, siyasal anlamı gözden kaçırmak olur. Dil, tıpkı devlet gibi, sınırlarını çizer, içerir ve dışlar. Bu yazıda “Word gruplandırma” eylemini, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık bağlamında…

Vefat Eden Kişi Nereye Gömülür? Siyasetin Mezarlığında Güç, Kimlik ve Toplumsal Düzen Bir siyaset bilimci için ölüm bile toplumsal bir olgudur. Her defin töreni, her mezar taşı, her sessiz dua, iktidarın ve düzenin derin izlerini taşır. “Vefat eden kişi nereye gömülür?” sorusu, yüzeyde bir dini veya idari prosedür gibi görünse de aslında toplumun güç ilişkilerini, kurumsal yapısını ve ideolojik sınırlarını açığa çıkaran politik bir aynadır. Bir toplumun ölülerini nasıl gömdüğü, o toplumun iktidarla, kimlikle ve vatandaşlıkla kurduğu ilişkiyi de gösterir. Çünkü mezarlık, sadece ölülerin değil, yaşayanların da ideolojik haritasıdır. İktidar ve Ölüm: Kimin Mezarı Nerede? Devlet, ölüm anında bile vatandaşını…

Kan Nerede? Alarm Sesini Duyuyoruz Ama Kim Kapatacak? Bir gece telefonum çalıyor: “Acil 0 Rh– kan aranıyor.” Aynı mesajı haftalardır, bazen günde üç kez alıyorum. İçimden şu cümle taşıyor: Bağışçı eksik değil, düzen eksik. Evet, sert bir giriş bu; çünkü “Kan nerede?” sorusunu artık romantikleştirmeyi bırakıp şeffaflık, sorumluluk ve sistem üzerinden tartışmanın vakti geldi. Özet: Stok değil; süreç, planlama, şeffaflık ve teknoloji açığı var. Sessiz kaldıkça aynı mesajı tekrar tekrar alacağız. “Kan nerede?” sorusunun gerçek anlamı Bu soru, tek başına bir eksiklik değil; kan tedarik zincirinin her halkasında (bağışçı kazanımı, tarama, bileşen hazırlama, soğuk zincir, transfer, hastane içi yönetim, faturalama)…

Komik ve Gülünç Eş Anlamlı Mıdır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Bir Siyaset Bilimcisinin Güç ve Toplum Üzerine Düşünceleri Toplumları inşa eden en önemli faktörlerden biri, dilin ve anlamların gücüdür. Dil, yalnızca iletişimi sağlamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal düzeni, iktidarı ve normları pekiştiren bir araçtır. Bu bağlamda, kelimelerin anlamları, toplumsal yapıları şekillendiren önemli bir unsurdur. Bir kelimenin anlamının algılanışı, toplumdaki güç ilişkilerinin, ideolojik yapının ve bireysel kimliklerin bir yansımasıdır. “Komik” ve “gülünç” kelimelerinin eş anlamlı olup olmadığı sorusu, yalnızca dilbilimsel bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal normlar, güç dinamikleri ve ideolojik bakış açıları ile de derin bağlantılara sahiptir. Bu yazıda,…

Gülşehir: Psikolojik Bir Mercek Altında İnsan Davranışlarının Anatomisi Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Gülşehir, adıyla bile insana huzur veren, ancak içinde barındırdığı derinlikler ile psikolojik anlamda keşfe değer bir yerdir. Bir psikolog olarak, insan davranışlarını çözümleme konusunda yıllarca süren bir birikimim var. Ancak, her insanın farklı bir dünyası olduğu gibi, her yerin de kendine özgü psikolojik bir yapısı vardır. Bu yüzden Gülşehir, sosyal ve bireysel dinamiklerini anlamak adına mükemmel bir örnektir. Burada, bilinenin ötesine geçerek; bu şehri, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji açılarından ele almayı amaçlıyorum. Peki, Gülşehir nasıl bir yer? Bilişsel Psikoloji Perspektifinden Gülşehir Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgi işlemesi,…

Işıklı Kapalılık Nedir? Farklı Bakış Açılarıyla Derinlemesine Bir Yolculuk Hayatta bazı kavramlar vardır ki, onları anlamak sadece tanımlarını bilmekle mümkün değildir. “Işıklı kapalılık” da tam olarak böyle bir terim. Kulağa zıt anlamlı gibi gelen bu iki kelime — ışık ve kapalılık — birleştiğinde ortaya çıkan fikir, modern dünyada hem fiziksel hem de psikolojik düzeyde tartışılmaya değer. Ben de farklı düşüncelere açık biri olarak bu yazıda, konuyu çeşitli açılardan ele almak ve sizlerin fikirlerini de duymak istiyorum. — Işıklı Kapalılığın Tanımı: Paradoxun İçindeki Gerçeklik Işıklı kapalılık, en basit hâliyle, dışarıdan bakıldığında “aydınlık” ya da “açık” gibi görünen ama iç dünyasında kapalı,…

Grev ve Lokavtın Ertelenmesi Kararını Kim Verir? — Edebiyatın Adaletle Kesiştiği Nokta Bir kelimenin kaderi değiştirebileceğine inanırım. Kelimeler, tıpkı yasalar gibi, bir toplumun vicdanını yansıtır. Edebiyat da bu vicdanın yankısıdır. İşte bu yüzden, “grev ve lokavtın ertelenmesi” gibi teknik bir hukuki mesele bile, bir yazarın gözünde salt yasa maddesi değil; insanın emeği, adaleti ve onuru üzerine yazılmış bir destandır. Bir Kararın Gölgesinde: Adaletin ve Zamanın Çatışması Her karar, bir hikâye taşır. Grev ve lokavtın ertelenmesi kararı da öyle. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre bu kararı Cumhurbaşkanı verir. Ancak bu yalnızca hukukun değil, aynı zamanda bir anlatının da kararıdır. Çünkü bir…

Degaj Maden Ne Demek? Yeraltının Nefesi, Toplumun Aynası Madencilik tarihi, insanlığın doğayla girdiği en eski güç mücadelelerinden biridir. Bu mücadele yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; aynı zamanda doğaya, emeğe ve bilgiye dair bir sınavdır. İşte bu sınavın en tehlikeli anlarından birini degaj oluşturur. Peki degaj maden ne demektir? Neden bu kadar önemlidir ve modern madencilikte neyi temsil eder? Degaj Nedir? Tehlikenin Sessiz Adı Degaj, yeraltı kömür veya metal madenlerinde biriken gazların —özellikle metan (CH₄) veya karbondioksit (CO₂)— ani ve kontrolsüz biçimde dışarı çıkması olayıdır. Bu olay, hem fiziksel hem de kimyasal olarak son derece tehlikelidir. Degajın meydana geldiği madenler, genellikle…